Najczęściej tłumaczony tekst w dziejach

Oczywiście chodzi o Biblię, która jest również najbardziej popularną księgą w historii, szacuje się, że tylko w ciągu ostatnich 50 lat wydrukowanych i sprzedanych zostało około 3,9 miliarda egzemplarzy. Pierwsze tłumaczenia Oryginalne języki Pisma Świętego to hebrajski, aramejski oraz grecki, przy czym w Starym Testamencie można spotkać wszystkie trzy, zaś Nowy jest w całości napisany […]

Ciekawe przypadki, czyli o trudnej odmianie rzeczowników

Język polski, choć niewątpliwie piękny, nie należy do najłatwiejszych. Wśród wielu pułapek, które czyhają na jego użytkowników znajdują się także związane z deklinacją. Problemy mają nie tylko cudzoziemcy, ale również Polacy na co dzień władający dobrze językiem ojczystym. Poniżej znajduje się kilka przykładów dla zobrazowania niniejszej tezy. Piszę blog czy piszę bloga? Blog jest rzeczownikiem […]

O absurdalnych „tłumaczeniach” tytułów filmów

Ci beznadziejni tłumacze… Co chwila na ekrany polskich kin trafia obcojęzyczny film, którego tytuł w polskiej wersji językowej doprowadza nas do śmiechu. Z reguły towarzyszy nam wtedy, mile łechcące próżność, poczucie wyższości wobec mitycznych tłumaczy, którzy nie mają pojęcia o angielskim (najczęściej), a na pewno mają mniejsze niż my. Oczywiście chwila refleksji wystarczy, aby zrozumieć […]

Przyimki do i na w połączeniu z nazwami geograficznymi, czyli kiedy jadę do Pragi, a kiedy na Pragę

Przyimek do łączy się rzeczownikiem (lub innym wyrazem w jego funkcji) w dopełniaczu. Konstrukcje z przyimkiem do tworzą wyrażenia określające ruch dokądś, zwłaszcza do wewnątrz. Przy wskazywaniu kierunku używa się ich wówczas, gdy dla oznaczenia miejsca znajdowania się kogoś lub czegoś używa się przyimka w, np.: jadę do Wielkopolski, bo mieszkam w Wielkopolsce jadę do […]

Zanim przetłumaczymy stronę internetową

Poza Internetem nie ma życia Prowadzenie działalności publicznej, zarówno biznesowej, jak i społecznej polega m.in. na właściwej komunikacji z potencjalnym klientem. Najpowszechniejszą i optymalną formą porozumiewania się jest Internet, gdzie znajdujemy niezliczoną ilość stron będących wizytówką danej firmy lub organizacji. A skoro globalna sieć daje nieograniczone możliwości zasięgu od razu nasuwa się myśl, żeby tłumaczyć […]

O językach przyszłości

Języki obce też bywają modne Rynek tłumaczeń to jedna z tych branż, która jest niezwykle czuła na wszelkie zmiany o podłożu politycznym, społecznym i kulturowym zachodzące w świecie. Jednym z widocznych gołym okiem przejawów tego procesu jest rosnące zapotrzebowanie na usługi tłumaczeń konkretnych języków. Na podstawie tego, co się dzieje obecnie można pokusić się o […]

Biernik czy dopełniacz?

Większość polskich czasowników łączy się z rzeczownikami w bierniku, czyli z takimi które odpowiadają na pytania kogo? co?: czytamy (co?) gazetę, oglądamy (co?) mecz, piszemy (co?) list, spotykamy (kogo?) kolegę, lubimy (co?) ciasto, itp. Oprócz nich mamy również całkiem sporą grupę czasowników, które wymagają rzeczownika w dopełniaczu, czyli odpowiadającego na pytania kogo? czego?: używamy (czego?) […]

Nobel po rosyjsku

W ciągu ostatnich dziesięcioleci literacka Nagroda Nobla przeżywała swoje wzloty i upadki, wzbudzając liczne kontrowersje. Werdykty Akademii Szwedzkiej często bywały kwestionowane przez czytelników z całego świata, głównie dlatego, że dopatrywano się w nich motywacji pozaliterackich, związanych z bieżącą polityką lub wiodącymi ideologiami. W tym roku laureatką została białoruska pisarka Swietłana Aleksijewicz, która znana jest również […]

Selfie, czyli lustereczko powiedz przecie, kto jest najpiękniejszy na świecie

Występowanie anglicyzmów w języku polskim to obszerne i złożone zagadnienie, zarówno dla językoznawcy, tłumacza, czy zwykłego śmiertelnika. Jego ledwie pobieżna analiza zajęłaby opasłe tomiszcze, więc tekst na blogu może jedynie zasygnalizować temat, skupiając się na konkretnym przykładzie. Tytułowemu wyrazowi warto się przyjrzeć z co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze, dlatego, że jest niejako egzemplifikacją mocno […]

Dlaczego warto zostać tłumaczem?

Zbliża się 30 września, a wraz z nim Międzynarodowy Dzień Tłumacza. Został on wyznaczony w rocznicę śmierci św. Hieronima, patrona tłumaczy, który jako pierwszy dokonał przekładu biblii na łacinę. Z tej okazji warto zastanowić się nad tym czym jest zawód tłumacza, jakie daje możliwości, co w nim jest niezwykłego? Oczywiście odpowiedzi na powyższe pytania jest […]

Trudna rola tłumacza w pomocy psychologicznej dla uchodźców

Praca tłumacza ma różne oblicza i czasami niesie za sobą niezwykle ciężkie doświadczenia. Jedną ze szczególnie wymagających jej odmian jest pomoc w terapii psychologicznej, kiedy to tłumacz zapewnia prawidłową komunikację między osobą potrzebującą wsparcia, a psychologiem. Obecna sytuacja polityczna w Europie związana z problemem uchodźców stwarza kolejne wyzwanie dla tłumaczy zajmujących się tą dziedziną. Przeżycia […]

Angielski to nie wszystko, czyli o wymaganiach językowych na rynku pracy

Kompetencje językowe pracownika to jedno z bardziej istotnych kryteriów procesu rekrutacji. Nie od dziś wiadomo, że biegła znajomość języka zwiększa nasze szanse w walce o posadę , lecz nawet w tej kwestii na rynku pracy nastąpiły zmiany w stosunku do sytuacji sprzed kilku lat. Wydaje się, że czasy, w których biegła znajomość języka angielskiego dawała […]

Agencja tłumaczeń jako podstawowe narzędzie przedsiębiorców

Podstawą prowadzenia każdego biznesu jest prawidłowa komunikacja, zarówno z kontrahentami, jak i w obrębie firmy. Niezależnie od tego, czy chcemy działać za granicą, czy skupiamy się na rynku krajowym zetknięcie z językiem obcym jest nieuniknione, ponieważ tak wygląda dzisiejszy świat. I choć znajomość języków to jeden z głównych atrybutów cechujących pracownika o wysokich kompetencjach, to […]

Jakiego alfabetu używa się w języku rosyjskim?

Odpowiedź na to pytanie wydaje się oczywista. Zdecydowana większość z nas powie, że chodzi o cyrylicę, czyli alfabet stworzony przez św. Cyryla, w czasie gdy wraz z bratem Metodym prowadzili misje chrystianizacyjne na terenach zamieszkiwanych przez Słowian. Tymczasem prawda jest trochę bardziej skomplikowana i wymaga kilku zdań wyjaśnień. Proces kształtowania się alfabetu, którym obecnie posługują […]

W czwartek czy we czwartek– o kłopotliwych przyimkach słów kilka

Raz na jakiś czas zdarza się, że zleceniodawca tłumaczenia ma wątpliwości, co do poprawności językowej przekładu. W takich chwilach tłumacz przypomina sobie o tym, że w jego pracy znajomość języka ojczystego jest tak samo ważna jak znajomość języka, który tłumaczy. Czasami chodzi o drobnostki, które jednak urastają do poważnych rozmiarów i mogą stać się przyczyną […]

Niskie ceny, rzadkie języki i trudne zlecenia, czyli tłumacze o swojej pracy cz.2

Zupełnie inny stopień trudności niosą za sobą teksty interdyscyplinarne, np. z zakresu współczesnej humanistyki. W tym przypadku potrzeba nie tylko gruntownej wiedzy na jakiś temat, ale wymagana jest erudycja, która pozwala zrozumieć niuanse wynikające ze skomplikowanych kontekstów kulturowych, zarówno w obrębie danego języka, jak i omawianych tematów. Dzisiejsze rozważania humanistyczne oparte są o teorię dyskursu, […]

Niskie ceny, rzadkie języki i trudne zlecenia, czyli tłumacze o swojej pracy cz.1

Jakiś czas temu na portalu nowoczesna firma.pl ukazał się interesujący tekst dotyczący pracy tłumacza i problemów, z którymi najczęściej borykają się biura tłumaczeń. Jego największą zaletą jest to, że składa się z wypowiedzi ludzi z branży, co nadaje mu walor autentyczności w znajomości tematu. Nawet pobieżna analiza tych mini wywiadów pozwala wyrobić sobie zdanie o […]

5 najłatwiejszych metod nauki języka obcego dla dzieci

Sposoby nauczania języków obcych są tak stare jak same języki. Na przestrzeni tysięcy lat człowiek wykształcił wiele metod edukacyjnych dla najmłodszych, które w mniejszym lub większym stopniu przetrwały do dziś. Każdy nauczyciel ma do wyboru różne techniki nauczania, a dydaktyka języków obcych stanowi obecnie poważną i bogatą dyscyplinę naukową. Z większością z nich spotkaliśmy się […]

Tłumaczenie asystenckie, czyli to czego potrzebujesz

W dzisiejszych czasach działalność biznesowa często wymaga kontaktów z interesantami mówiącymi w innych językach. I choć nasze umiejętności językowe stale się poprawiają w takich sytuacjach najlepiej skorzystać z usług profesjonalnego tłumacza, który swoją wiedzą, cechami charakteru oraz prezencją może znacząco wpłynąć na efekt prowadzonych rozmów. Z myślą o takich okolicznościach powstała specyficzna odmiana pracy tłumacza, […]

Aspekty językowe kodeksu postępowanie karnego we współczesnej Rosji

Upadek Związku Radzieckiego uruchomił liczne procesy społeczno-historyczne, które na trwałe zmieniły krajobraz polityczny świata, a także samej Rosji. Powstała na gruzach komunistycznego imperium Federacja Rosyjska zmagała się wieloma problemami dotyczącymi demokratyzacji kraju w różnych jego aspektach. Jednym z podstawowych wyzwań nowego państwa było stworzenie prawa, które zrywałoby z dotychczasową opresyjnością wobec obywatela i stawiałoby dobro […]

Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 1994 roku tłumaczenie jest jedną z postaci opracowań, czyli traktuje się je jak każdy inny utwór, w którym można rozpoznać utwór powstały wcześniej (określany w prawie autorskim jako utwór pierwotny). Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest fakt, że jak każde opracowanie, tłumaczenie stanowi odrębny utwór, do […]

Reportaż polski w tłumaczeniach

Literatura faktu od wielu lat uchodzi za naszą narodową specjalność. Mimo, że czasy mamy coraz mniej „literackie” i z roku na rok ubywa czytelników, a rynek wydawniczy boryka się z dużymi problemami akurat ta forma wypowiedzi literackiej ma się całkiem dobrze. Mamy wielu wspaniałych reportażystów, którzy wbrew narastającym trudnościom w branży dziennikarskiej wciąż wydają wartościowe […]

Tam gdzie trudno o wspólny język

We współczesnym świecie coraz rzadziej można spotkać państwa o społeczeństwach jednolitych etnicznie, kulturowo, czy językowo. Mieszkając i żyjąc na co dzień w Polsce nie zdajemy sobie sprawy jak dalece odbiegamy od preferowanych dziś modeli społecznych. Nawet biorąc pod uwagę tylko warunki europejskie stanowimy społeczeństwo wyjątkowo jednorodne, które posługuje się jednym, posiadającym zaledwie kilka odmian regionalnych, […]

W tym roku po raz kolejny zostanie przyznana Nagroda im. Karla Dedeciusa. Laureatami tego prestiżowego wyróżnienia dla tłumaczy mogą zostać polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej i niemieccy tłumacze literatury polskiej. Prawie za każdym razem jury konkursu przyznaje, że oprócz wartości artystycznej tłumaczenia dostrzega zasługi w budowaniu zrozumienia między dwoma sąsiednimi narodami. Kultura, a w tym przypadku […]

Pokonywanie barier komunikacyjnych wynikających z różnorodności językowej może odbywać się na kilka sposobów. Najbardziej oczywistym i praktykowanym od stuleci jest tłumaczenie. W dzisiejszych czasach zawód tłumacza przysięgłego zdobywa coraz większy prestiż stając się przy tym jedną z podstawowych profesji dla wielu różnych dziedzin życia. Istnieją jednak także inne, dużo bardziej skomplikowane metody radzenia sobie z […]

Każdy tłumacz przysięgły wie, że tłumaczenie nazwisk wymaga szczególnej staranności i zachowania wierności wobec tekstu źródłowego niezależnie od tego czymkolwiek ów dokument jest. W tej kwestii nie wolno być zakładnikiem własnej pamięci, ani nawet najbogatszych doświadczeń zawodowych, ponieważ nazwiska mają to do siebie, że często bywają niepowtarzalne. Ich specyfika uniemożliwia stworzenie zestawu reguł, dzięki któremu […]

Po mini wykładzie teoretycznym czas na najciekawszą część, czyli przykłady użycia slangu polsko-angielskiego. Zacznijmy od podziału na kraj pochodzenia. Do amerykańskich wyrazów należą m.in. tubajfor i baksa. Pierwszy pochodzi od zwrotu two by for oznaczającego deskę o wymiarach 2 na 4 cale (użycie: Proszę zaorderuj mi trzydzieści tubajforów), drugi zaś to angielskie słowo box, czyli […]

Jak powszechnie wiadomo język jest żywym tworem, który ulega nieustannym zmianom. Wszelkie procesy społeczne, kulturowe, a także polityczne znajdują swoje potwierdzenie w tym jak mówimy i piszemy i dzieje się to samoistnie, bez narzucanych z góry założeń. W związku z tym ciągle powstają nowe zjawiska językowe, których znajomość wydaje się niezbędna dla każdego tłumacza, ponieważ […]

Mało jest miejsc na świecie, które charakteryzują się tak ogromną różnorodnością kulturową jak stolica Wielkiej Brytanii. To ogromne, wielomilionowe miasto stanowi doskonały przykład procesów społeczno-kulturowych zachodzących w dzisiejszym świecie. I nie są to zjawiska określane mianem globalizacji, czyli mówiąc w skrócie polegające na integracji i przystosowaniu się do miejscowych warunków przybywających do miasta nowych mieszkańców. […]

Szacuje się, że w obecnych czasach ludzkość używa od 6 do 7 tyś. języków. Nie można ustalić jednej, konkretnej liczby, gdyż językoznawcy nie mają wypracowanych jasnych kryteriów klasyfikacyjnych, które pozwalają na bezsporne oddzielenie niektórych dialektów od języków. Zdecydowana większość języków istnieje wyłącznie w formie ustnej i nie posiada swego zapisu. Ponad połowa światowej populacji jest […]

Tłumaczenie symultaniczne nie bez powodu uchodzi za najtrudniejszą odmianę sztuki translatorskiej. Aby być dobrym tłumaczem ustnym należy wykazać się licznymi umiejętnościami, spośród których dogłębna znajomość danego języka jest tylko jedną z wielu. Przede wszystkim potrzebne są żelazne nerwy, czyli wrodzona odporność na stres. Od jakości tłumaczeń ustnych zależą losy stosunków dyplomatycznych, milionowe kontrakty, czy też […]

Wśród wielu tłumaczy literackich można znaleźć takich, których wkład w propagowanie danej literatury wykracza daleko poza szeroko rozumianą twórczość translatorską. Ich aktywność nie ogranicza się do tłumaczenia dzieł literackich, ale obejmuje także różnorakie formy działalności mające na celu przybliżenie licznych aspektów całej kultury, do której należą przełożone utwory. Doskonałym przykładem takiej postawy był Jerzy Ficowski. […]

W 2002 roku na posiedzeniu Rady Europy w Barcelonie szefowie rządów państw UE zatwierdzili plan działań edukacyjnych mający na celu poprawę umiejętności językowych swoich obywateli. Jego podstawowymi elementami były dwa wskazania, po pierwsze zalecano nauczanie dwóch języków obcych od najmłodszych lat, po drugie postulowano ustanowienie jednolitego i przejrzystego wskaźnika kompetencji językowych. 10 lat później najważniejszy […]

Podczas każdej wojny istotną rolę odgrywa przepływ informacji, a ściślej mówiąc umiejętność kodowania przekazywanych treści. Strony konfliktu robią wszystko aby rozkazy oraz ważne wiadomości nie dostawały się w niepowołane ręce, gdyż grozi to unicestwieniem planów i klęską. W tym celu została stworzona dziedzina wiedzy zwana kryptologią, która w oparciu o matematykę, inżynierię, a także teorię […]

W dzisiejszych czasach trudno o postać tak wszechstronnie utalentowaną jaką był żyjący sto lat temu Tadeusz Boy-Żeleński. Przez kilkanaście lat z sukcesami uprawiał zawód lekarza, był wziętym krytykiem teatralnym, wydawał eseje i felietony poświęcone literaturze, a także pisał głośne utwory satyryczne. Oprócz tego Boy był zaangażowanym publicystą i działaczem społecznym, którego śmiało można nazwać jednym […]

Nie wszyscy wiedzą, że przypadający 30 września Międzynarodowy Dzień Tłumacza to równocześnie data śmierci patrona tłumaczy św. Hieronima. W ten sposób ONZ postanowiła upamiętnić postać wybitnego kapłana, uczonego, eremity i autora pierwszego ujednoliconego łacińskiego tłumaczenia Biblii. Żyjący na przełomie III i IV w. naszej ery Hieronim stworzył przekład, który od swego powstania, aż do czasów […]

Istnieje pewien rodzaj przekładu, z którym do czynienia mają chyba wszyscy użytkownicy języka polskiego. Jednocześnie żadna inna kategoria tłumaczeń nie charakteryzuje się tak kiepskim poziomem jakości i niebywałą ilością błędów. Chodzi o tłumaczenia filmów, które wbrew obiegowej opinii i masowości występowania wymagają naprawdę sporych kompetencji oraz mnóstwa pracy. Aby dokonać udanego tłumaczenia trzeba wykazać się […]

Weekendy spędzam na bogato. Lubię rano wyskoczyć na powietrze, porowerować, zrobić mały jogging, ale nie tak żeby przesadzić, w końcu nie jestem bigorektykiem. Wystarczy trochę wysiłku i już jestem fit. Popołudnie i wieczór to czas dla znajomych. Ulubiona knajpka gdzie można zrobić biforka przed wieczorną imprezką. I choć my wszyscy prekariat to siedzimy sobie, piwkujemy, […]

Czy zastanawialiście się kiedyś nad tym iloma językami trzeba władać żeby zasłużyć na miano poligloty? Słownikowa definicja mówi o wielu, nie precyzując dokładnie o jaką liczbę chodzi. Większość z nas ma na ten temat swoje zdanie, lecz można założyć, że mając do czynienia z kimś kto mówi np. w pięciu językach jesteśmy skłonni uznać go […]

Dzięki licznym serwisom społecznościowym aktywność językowa użytkowników internetu znacznie wzrosła. Dziś niemal każdy zamieszcza w sieci swoje opinie, wymienia się poglądami i ocenia innych. Nieuchronną konsekwencją tego zjawiska jest obnażenie braku kompetencji językowych piszących, czyli po prostu popełnianie błędów. Instytut Monitoringu Mediów postanowił przeprowadzić badanie mające na celu charakterystykę najczęściej występujących gaf. Korzystając z pomocy […]

Na południu Polski, w połowie drogi między Bielskiem-Białą a Oświęcimiem leży niewielkie, trzytysięczne miasteczko Wilamowice. W swej całej, sięgającej połowy XIII wieku historii nigdy nie liczyło więcej mieszkańców, a przez wiele setek lat ich liczba była dużo mniejsza. Mimo to Wilamowiczanie stworzyli swój oryginalny język, którym przez te wszystkie wieki posługiwali się na co dzień […]

Z nazwiskiem Macieja Słomczyńskiego po raz pierwszy spotkałem się w dość nietypowych okolicznościach. Pod koniec lat osiemdziesiątych dostałem od kolegi kasetę magnetofonową marki Stilon z piosenkami Karcera, legendy polskiego punka. Jak na zbuntowanego nastolatka z małej miejscowości przystało moją uwagę przykuł utwór Kołysanka, którego treść była szokująca i co tu dużo mówić, po prostu obrzydliwa. […]

Kiedy w 1995 roku na ekrany polskich kin wchodził film Quentina Tarantino mało kto miał świadomość, że jest świadkiem narodzin kulturowego fenomenu. Pulp Fiction szybko zyskał status dzieła kultowego, a niektóre z tekstów wygłaszanych przez bohaterów weszły na stałe do języka. Jednym z nich jest słynne zdanie Marsellusa Wallce’a: „zrobię ci z dupy jesień średniowiecza”. […]

Obecne wydarzenia związane z działalnością Państwowej Komisji Wyborczej przypomniały o lekko zakurzonym określeniu „leśne dziadki”. Spośród wielu różnych słów mających oddać brak kompetencji, oderwanie od rzeczywistości i anachronizm postępowania członków szacownej instytucji właśnie ten zwrot pojawiał się bardzo często. I o ile znaczenie tego sformułowania wydaje się jasne (ktoś, kto nie nadąża za upływem czasu, […]

Dla ludzi nieobeznanych z tematem wybór odpowiedniej usługi oraz dostawcy może okazać się nieco kłopotliwy. Często podczas pierwszego kontaktu padają pytania, na które klient powinien odpowiedzieć, aby doprecyzować swoje wymagania. Daje to biuru tłumaczeń podstawę do nawiązania skutecznej współpracy. Postaramy się tutaj wyjaśnić w kilku punktach podstawowe kwestie z tym związane. Tłumaczenie zwykłe czy przysięgłe? […]